In het depot met Suleika: tussen erfgoed en herkenning
In het depot van Museum Maluku in Rotterdam staan duizenden objecten die samen delen van de Molukse geschiedenis vertellen. Sommige zijn direct herkenbaar. Andere roepen vooral vragen op. Hier werkt Suleika samen met Maria aan het uitpakken, registreren en opnieuw fotograferen van onze collectie.
Tijdens mijn bezoek aan het depot maak ik kennis met Suleika. Een erfgoedprofessional die hier niet alleen haar vakkennis inzet, maar ook dichter bij haar eigen roots komt.
Nieuwsgierigheid als vertrekpunt
Nieuwsgierigheid blijkt al snel een rode draad in haar verhaal. Na haar studie aan de Reinwardt Academie behaalde Suleika haar bachelor Cultureel Erfgoed. In het depot komen haar professionele kennis en persoonlijke interesse samen.
Want waar kun je je kennis over erfgoed beter toepassen en tegelijkertijd je eigen geschiedenis onderzoeken dan tussen de objecten die generaties voor ons hebben verzameld en bewaard?
Het werk is zorgvuldig en soms tijdrovend. Objecten worden uitgepakt, gecontroleerd en geregistreerd. Bestaande informatie wordt verwerkt en waar nodig aangevuld. Tegelijkertijd wordt de collectie opnieuw gefotografeerd, zodat objecten ook digitaal beter toegankelijk worden.
En juist wanneer je al die objecten één voor één in handen krijgt, ontstaan nieuwe vragen.
Een rantang die nog altijd meegaat
Wanneer ik Suleika vraag naar haar favoriete object, hoeft ze niet lang na te denken: de rantang.
De gestapelde metalen voedselcontainer is voor haar veel meer dan een gebruiksvoorwerp uit de collectie. Ze herkent hem uit huiselijke kring. De rantang stond vroeger bij haar thuis en is voor haar een iconisch voorwerp binnen Molukse huishoudens.
Maar het verhaal stopt niet bij vroeger.
Suleika heeft zelf ook een rantang en gebruikt die nog altijd. Ze neemt hem mee naar school, naar haar werk en op andere momenten waarop eten mee moet. Een object dat in het depot als erfgoed wordt bewaard, maakt dus tegelijkertijd gewoon deel uit van haar dagelijks leven.
Precies daarin zit iets bijzonders. Erfgoed hoeft niet alleen iets uit het verleden te zijn. Soms staat het in een museumdepot én bij iemand thuis in de keuken.
Het object dat vragen oproept
Niet alles in het depot is zo herkenbaar.
Wanneer ik haar vraag welk object haar het meest intrigeert en waar ze graag meer over zou willen weten, neemt Suleika me mee naar een voorwerp dat we allebei niet direct kunnen plaatsen.
We bekijken het van verschillende kanten. Wat is het precies? Waar komt het vandaan? Hoe werd het gedragen of gebruikt?
Voorlopig vermoeden we dat het om een soort borstplaat gaat, mogelijk gedragen als sieraad of als decoratief onderdeel over kleding. Maar juist bij een collectie als deze is het belangrijk om niet te snel conclusies te trekken. Soms begint onderzoek simpelweg met erkennen dat je iets nog niet weet.
Misschien bevindt de kennis zich bovendien niet alleen in boeken of registratiesystemen, maar bij mensen die het voorwerp herkennen, vergelijkbare objecten kennen of verhalen hebben die meer context kunnen geven.
Een collectie blijft in beweging
De komende periode hebben Maria en Suleika hun handen vol aan het verder verwerken, registreren en fotograferen van de collectie. Dat werk gebeurt grotendeels buiten het zicht van bezoekers, maar vormt een belangrijk onderdeel van wat Museum Maluku doet.
Want een collectie bewaren betekent ook blijven kijken. Wat weten we over een object? Welke informatie ontbreekt? Welke verhalen zijn nog niet vastgelegd? En wie kan ons helpen om die kennis aan te vullen?
In het depot wordt daardoor niet alleen gewerkt aan wat al bekend is. Er wordt ook ruimte gemaakt voor nieuwe ontdekkingen.
Soms begint dat met onderzoek. Soms met een onverwachte herkenning. En soms met een eenvoudig voorwerp zoals een rantang, dat laat zien dat erfgoed niet alleen achter ons ligt, maar nog iedere dag wordt gebruikt en doorgegeven.